Gelijkwaardige samenwerking

Belangrijk uitgangspunt van Netwerk Beter Samen is gelijkwaardige samenwerking. Wat houdt dat in?

Gelijkwaardige samenwerking heb je wanneer je voelt dat de ander met respect omgaat met jou en jouw perspectief.

Een mooie metafoor vind je in de brochure Samen op de tandem, van het Nederlands Jeugdinstituut:

Samen erop uit, op de tandem. Voordat je op de pedalen stapt, ga je in gesprek over waar je naar toe wilt en welke route daarbij past. Dan ga je samen op weg. Soms met de wind in de rug en de zon aan de hemel, maar ook wel eens met wind tegen in een plensbui.

Wie voorop zit, heeft het stuur in handen. Dat kan betekenen dat er wordt afgeweken van de eerder bedachte route. Soms levert dat aangename verrassingen op, waardoor je sneller je bestemming bereikt. Maar soms betekent dat een omweg. Ook dat is niet erg.

Het belangrijkste is dat je gezamenlijk kunt terugkijken op een fascinerende route en dat je uitkomt waar je wilt zijn. Het kind, de jongere of de ouder krijgt het stuur in handen en heeft de regie, nadat het doel en de route in gezamenlijkheid zijn bepaald.

Soms trapt de professional mee. Het kan ook voorkomen dat er gedurende een bepaalde periode geen plaats is voor de professional op de tandem en hij pas later op de route weer mee mag fietsen.”

Uitgangspunten gelijkwaardige samenwerking

Voor je op de tandem stapt is het goed samen de vijf uitgangspunten voor gelijkwaardig samenwerking te bespreken:

  1. Partners voelen een gezamenlijke verantwoordelijkheid: Partners – de professionals en ouders – beseffen dat ze niet zonder elkaar en niet zonder elkaars kennis kunnen.
  2. Partners handelen vanuit een gezamenlijk belang: Partners hebben hetzelfde belang voor ogen, namelijk dat het kind of de jongere zich optimaal ontwikkelt en kan meedoen in de samenleving.
  3. Partners zijn gelijkwaardig, niet gelijk: Partners zijn zich ervan bewust en handelen vanuit het uitgangspunt dat zij verschillen in allerlei opzichten en dat dit meerwaarde biedt. De professional beschikt over wetenschappelijke en professionele kennis. Het kind, de jongere of de ouder over de kennis over het eigen leven. Professionals zijn in hun leven voorbijgangers en haken tijdelijk aan. Waar het kind, de jongere of de ouder baat kan hebben bij de kennis en kunde van de professional, is het voor het gezin evenzeer nodig dat de professional oprechte interesse heeft in het levensverhaal van het kind, de jongere of de ouder en nieuwsgierig is naar diens leven, eerdere (hulp-)ervaringen en oplossingskracht.
  4. Partners doen moeite elkaars perspectief op opvoeding te leren kennen, gaan met elkaar in gesprek en investeren in een vertrouwensrelatie: Partners staan open voor elkaars mening, nemen elkaar serieus en wisselen actief informatie uit.
  5. Partners hebben verschillende eindverantwoordelijkheden: Ouders hebben de eindverantwoordelijkheid en regie over de opvoeding van hun kind. De school heeft de eindverantwoordelijkheid over de inrichting van het onderwijs en de opvoeding op school en de kwaliteit daarvan. De zorgorganisatie heeft de eindverantwoordelijkheid over het behandelaanbod en de kwaliteit daarvan.

Twaalf vragen

Katinka Bruinsma, lid van netwerk Beter Samen werkt in opdracht van de gemeente Utrecht mee aan onderzoek naar gelijkwaardig partnerschap. Uit gesprekken met meer dan vijfhonderd jongeren en ouders destilleerde ze de volgende vragen die helpen in het ervaren van gelijkwaardig partnerschap. 

  1. Wil je me laten merken dat ik belangrijk ben?
  2. Wil je zorgen dat ik me veilig voel om te leren?
  3. Wil je jouw kennis met me delen als ik het niet meer zelf weet?
  4. Wil je zonder oordeel naar mij luisteren?
  5. Wil je me de tijd geven om je goed te verstaan?
  6. Wil je mij serieus nemen?
  7. Wil je mijn deskundigheid serieus nemen?
  8. Ga je ook jezelf laten zien?
  9. Wil jij het initiatief nemen?
  10. Wil je ook oog hebben voor wat ik goed doe?
  11. Zorg je ervoor dat ik weet wat er te gebeuren staat.
  12. Help mij herinneren wanneer we een afspraak hebben.

In de Ervaringsacademie, die binnenkort door Netwerk Beter Samen opgericht wordt, is gelijkwaardige samenwerking een van de te volgen workshops. Ook is coaching on the job en casuïstiekbegeleiding mogelijk.